Speuren tussen schilderijen, bijzondere beelden ontdekken en daarna op de fiets door het bos. Het Kröller-Müller Museum is een fijne bestemming voor een dagje uit met kinderen. Midden in Nationaal Park De Hoge Veluwe komen kunst en natuur bij elkaar.
De afwisseling maakt dit uitje aantrekkelijk. Binnen kijk je naar kunst, buiten wandel je door de beeldentuin. En wie daarna nog verder wil, kan het park verkennen.
Samen kijken en ontdekken
In het museum vind je werk van bekende kunstenaars, zoals Vincent van Gogh, Claude Monet, Pablo Picasso en Piet Mondriaan. Door de grote ramen blijft de natuur steeds dichtbij.
Met kinderen hoef je niet alle zalen te bekijken. Kies een paar kunstwerken en neem de tijd. Wat valt op? Welke kleuren zie je? En wat zou er op het schilderij gebeuren? Zo ontstaat vanzelf een gesprek, zonder dat je veel van kunst hoeft te weten.
Kunst tussen de bomen
De beeldentuin nodigt uit om verder te ontdekken. Tussen de bomen, langs het water en op open plekken staan beelden in allerlei vormen en maten. Sommige herken je meteen, andere roepen vragen op.
Er is ruimte om te wandelen, even te zitten of samen te picknicken. Dat maakt de tuin ook een prettige plek voor een pauze tijdens het museumbezoek.
Op de fiets door De Hoge Veluwe
Combineer het museum met een tocht door het nationale park. De witte fietsen zijn een laagdrempelige manier om de omgeving te verkennen. Onderweg wisselen bos, heide en zandvlaktes elkaar af.
Liever wandelen? Ook dan valt er genoeg te zien. Bij het bezoekerscentrum kun je pauzeren en is er een speeltuin voor kinderen.
Maak er een ontspannen dag van
Plan niet te veel en volg vooral de nieuwsgierigheid van de kinderen. Een paar schilderijen, een wandeling tussen de beelden en een stukje fietsen kunnen al genoeg zijn voor een mooie dag.
Goed om te weten: het museum ligt binnen Nationaal Park De Hoge Veluwe. Je hebt daarom toegang tot zowel het park als het museum nodig. Bekijk voor vertrek de websites voor de actuele openingstijden en toegangsprijzen.
Een van de grootste uitdagingen is een samenhangend onderwijsprogramma te maken. Dit kan zijn een les, een lessenreeks of een jaarprogramma. De breedheid van het vakgebied zoals beschreven in het examenprogramma maakt het mogelijk de verbinding te zoeken met andere (kunst)vakken zodat leerlingen de samenhang tussen vakken gaan ervaren. Dat kan bijvoorbeeld door samen te werken met:
een collega van een ander vak en de inhoud af te stemmen, bijvoorbeeld over het maken van verslagen of het vergroten van de woordenschat (Nederlands);
een collega van een ander vak waarbij er rond een onderwerp wordt gewerkt;
collega’s van andere vakken in vakoverstijgende projecten waarbij er rond een thema wordt gewerkt;
collega’s van andere vakken, bijvoorbeeld op het gebied van vakoverstijgende vaardigheden (interviewen, samenwerken, plannen maken).
Suggesties voor de samenhang binnen het vak
Breng, bij het gebruik van een methode, de culturele en kunstzinnige activiteiten in lijn met het hoofdstuk dat centraal staat;
Een hoofdstuk over architectuur leent zich bijvoorbeeld voor een stadswandeling en het ontwerpen van een gebouw of het maken van een maquette;
Integreer de basisvaardigheden (zoals bronnen raadplegen, samenwerken, afspraken maken) in de lesactiviteiten;
Besteed binnen de culturele en kunstzinnige activiteiten ook aandacht aan loopbaanoriëntatie.
Suggesties voor afstemming met andere vakken
Beschrijf op hoofdlijnen de verhaallijn van een film of een voorstelling (Nederlands, kunst);
Luister, vertaal en interpreteer een lyric naar keuze (Engels, muziek);
Maak in groepjes van vier van een bestaand digispel een bordspel (beroepsgericht keuzevak digispel en beeldende vorming);
Maak in groepjes van vier een cultuurspel met 25 vragen per kunstdiscipline (kunstvakoverstijgend);
Maak selfies in poses van beroemde portretten (beroepsgericht keuzevak fotografie en kunstvak’);
Ga op zoek naar ruimtelijke/geometrische vormen in de architectuur (wiskunde en CKV);
Verken hoe de zeggingskracht van een beeld beïnvloed kan worden met belichting (natuurkunde en kunstvak).
Toetsing bij vakoverstijgend werken
Bij vakoverstijgend onderwijs zal er bij toetsing vaak sprake zijn van meerdere toetsdoelen van verschillende vakken. Ook deze moeten in samenhang beoordeeld worden. Dat betekent dat leraren in de samenwerking zorgvuldig moeten bespreken welke eindterm waar getoetst wordt. Zo zal bij het maken van een verslag bijvoorbeeld de kennis over opbouw, indeling en uitwerking van het werkstuk worden beoordeeld bij Nederlands, de inhoud en uitwerking/diepgang ervan door de kunstdocent.
Samenwerking met culturele instellingen en culturele aanbieders
Om leerlingen in aanraking te laten komen met culturele activiteiten is voor Kunstvakken inclusief CKV ook de afstemming en samenwerking met culturele instellingen en culturele aanbieders belangrijk. Het gaat hierbij om de samenwerking met externe aanbieders in de nabijheid van de school en/of landelijke aanbieders. Denk aan bijvoorbeeld kunstenaars, erfgoed instellingen, galeries, musea, filmhuizen etc.
Vmbo-leerlingen hebben baat bij een praktische benadering die aansluit bij de belevingswereld. Uit onderzoek blijkt dat vmbo-leerlingen nog weinig relatie zien tussen hun eigen interesses in muziek, mode en film en de culturele activiteiten die zij op school ervaren.
Tips voor scholen
Besteed tijd aan het creëren van draagvlak in het team en bij de directie;
Evalueer de activiteiten met alle betrokkenen (ook met leerlingen) en stel het programma bij;
Maak afspraken wie waarover met leerlingen communiceert.
Tips voor culturele instellingen
Investeer in draagvlak bij de school;
Sluit aan bij de leefwereld van de leerling;
Houd rekening met het verschil tussen vmbo-scholen en tussen leerlingen;
Benoem samen met de school de doelen die je wilt realiseren.
Wat weten we over het effect dat kunst kan hebben op ons leven? Wat is de rol van cultuur op de ontwikkeling van kinderen? Welke ervaringen kennen we vanuit de zorg en het sociaal domein? Wat werkt? Je ontdekt het tijdens dit LKCAtelier over de sociaal-emotionele aspecten van cultuur.
Het maken en beleven van kunst is direct verbonden met emoties en sociale context. Je wilt iets moois maken, of juist iets lelijks. Je wilt uiting geven aan gevoelens of opvattingen over de wereld. Je wilt dat samen met anderen doen of juist alleen. En je wilt aan anderen laten zien wat je gemaakt hebt, omdat je er trots op bent. Of juist niet, omdat je er voor schaamt.
Het effect dat kunst kan hebben op ons leven krijgt steeds meer aandacht en erkenning. Met name de sociaal-emotionele kant. Bijvoorbeeld in de menukaart van het Nationaal Programma Onderwijs, waar cultuureducatie opgenomen staat bij de sociaal-emotionele interventies. Of in samenhang met de uitdagingen op het sociale gebied als eenzaamheid, meer aandacht voor mensen met een beperking of psychosociale klachten.
Interactief programma
2 juni gaan we dieper in op die relatie tussen het sociaal-emotionele en cultuur. Wat weten we over het effect op de ontwikkeling van kinderen, wat kennen we vanuit de zorg en het sociaal domein? Daarnaast gaan we zeer actief met elkaar in gesprek over onze eigen ervaring, en hoe we het inzetten in onze eigen praktijken en projecten. Om zo te ontdekken wat werkt, wat de effecten zijn van wat we doen. En natuurlijk te leren van elkaar.
Creativiteit is een belangrijke vaardigheid in het onderwijs. Maar hoe zorg je ervoor dat leerkrachten voldoende handvatten hebben om deze vaardigheid over te brengen? Wat is creativiteit precies, en hoe maak je creativiteit concreet en toepasbaar? Spel is hiervoor een mooi middel.
Theorie en praktijk wisselen elkaar deze middag af. Je krijgt meer inzicht in het begrip creativiteit, de werking van creatieve vaardigheden en de werkvormen waarmee je die vaardigheden kunt vergroten. Je doet zelf ook mee aan twee spellen, zodat je het effect van creativiteit en spel ervaart. We vragen je dus om een schaar, stapeltje (kopieer)papier van 10×15 cm en een potlood klaar te leggen voor aanvang.
Het LKCAtelier wordt geleid door Mech Benjaminsen. Zij is voorzitter van de Stichting Creëer en Leer, onderwijsontwikkelaar én icc-trainer. Het programma is interessant voor leerkrachten, (vak)docenten), cultuurcoördinatoren, educatiemedewerkers en alle andere professionals die werken in of voor het primair en voortgezet onderwijs.
Deelname aan het LKCAtelier is gratis. Na inschrijving ontvang je van ons per mail de ZOOM-link en eventuele aanvullende informatie. Wij rekenen op je aanwezigheid. Mocht je onverhoopt toch niet kunnen, of heb je andere vragen? Stuur dan een mailtje naar EvelineSimons@lkca.nl. Het LKCAtelier is niet op een later moment terug te kijken.
Scholen, culturele aanbieders en gemeenten werken samen aan beter cultuuronderwijs op lokaal en regionaal niveau. Het Gelderse programma Cultuureducatie met Kwaliteit is opgebouwd vanuit de dagelijkse praktijk. Vanuit de klas dus, want daar gebeurt het. Met de regeling Cultuureducatie met Kwaliteit (CMK) streeft de overheid naar een kwaliteitsverbetering van cultuureducatie in het primair onderwijs. Dit programma, dat in 2013 begon, wordt tot en met de zomer van 2021 verdiept en verbreed en vanaf september 2021 opnieuw voor vier jaar voortgezet.
Mevrouw Merel is trots dat zijn als adviseur verbonden is aan dit initaitief
Visie en werkwijze Cultuur Oost
Het Gelderse programma Cultuureducatie met Kwaliteit is van onderaf -klantgericht- opgebouwd. Cultuur Oost gelooft van meet af aan dat scholen zelf het beste kunnen bepalen wat zij met cultuuronderwijs willen. Hoe zij het een plek in het lesprogramma geven en welke langetermijnambities zij willen realiseren. Het is de kunst een programma te ontwikkelen dat precies past bij de specifieke wensen van de school. De adviseurs van Cultuur Oost zijn dan ook bondgenoten in dit proces. Kunst, erfgoed, nieuwe media en vakken als taal en natuur worden met elkaar verbonden. Het werken met culturele competenties is daarvoor een mooie ingang. De lokale centra voor de kunsten en de coördinatiepunten cultuureducatie hebben hierin vanzelfsprekend een rol.
In Communities of practise delen scholen en lokale projectleiders de kennis die zij opdoen. Cultuur Oost zorgt voor inspiratie en informatiedeling.
Cultuur Oost samen met 100 kunstenaars aan het werk
De coronacrisis heeft grote gevolgen, onder andere voor de sector kunst en cultuur. Ook in de regio Gelderland zagen kunstenaars hun werkpraktijk, inkomsten en toekomstperspectief flink slinken. Ondanks de onzekere tijd die onze sector tegemoet gaat biedt de coronacrisis ook kansen. Wat vermag kunst en cultuur in de toekomst en hoe kan het juist in deze crisis van toegevoegde waarde zijn?
In 10 projecten is Cultuur Oost in het afgelopen jaar samen met zo’n 100 kunstenaars aan de slag gegaan. Ze reflecteren op verschillende manieren en in verschillende disciplines op deze tijd of worden uitgedaagd om nieuwe toepassingen van kunst en cultuur te onderzoeken en ontwikkelen.
Morgen is het 2030
Vijf Gelderse kunstenaars blikken terug op de periode 2020 – 2030, vanuit een fictieve toekomst: het jaar 2030. Cultuur Oost biedt ze de mogelijkheid een artistiek en speculatief onderzoek uit te voeren in een publieke context. De makers houden een ‘design journal’ bij waarin inzichten worden verzameld en tweewekelijks delen zij (een deel) daarvan online in de vorm van een blog, artikel of vlog. Tijdens een openbare ‘digitale sessie’ halverwege het proces is er de mogelijkheid tot een dialoog met het publiek. Zo geven zij inzicht in hun werk- en denkproces. Eind 2020 wordt het eindresultaat gepresenteerd tijdens de Dag van de Toekomst.
Tijdens een openbare ‘digitale sessie’ halverwege het proces was er de mogelijkheid tot een dialoog met het publiek. Zo gaven zij inzicht in hun werk- en denkproces. Het uiteindelijke toekomstbeeld is op 24 november in de Eusebiuskerk in Arnhem coronaproof gepresenteerd voor beperkt publiek en vastgelegd.
